Yeşil Mercimek Yemeği Tarifi: Salçalı, Etsiz ve Tam Kıvamında
Yeşil mercimek yemeği tarifi, evdeki birkaç temel malzemeyle güzel bir tencere yemeği çıkarmanın en iyi yollarından biri. Soğanı sabırla kavurun, salçayı yakmadan açın, mercimeği de harlı ateşte dağıtmayın. Sonunda ekmeği banmalık salçalı suyu ve şeklini koruyan taneleriyle sade ama iştah açan bir yemek çıkar.
Burada etsiz, zeytinyağlı bir ev usulü hazırlıyoruz. Et suyu ve bulyon kullanmıyoruz; erişte veya patates de eklemiyoruz. Böylece mercimeğin kıvamını takip etmek ve ölçüleri tutturmak daha kolay. Yanına şehriyeli pirinç pilavı ya da bir dilim ekmek koymanız yeterli.
Yeşil mercimeği ıslatmak gerekiyor mu?
Hayır. Yeşil mercimeği nohut gibi bir gece önceden ıslatmak şart değil. Ayıklayıp yıkadıktan sonra pişirmeye başlayabilirsiniz. Cinsi ve saklama süresi pişme süresini değiştirdiğinden yalnızca saate bakmayın; bir taneyi tadıp kontrol edin. İçi sert kalan mercimek hazır değildir, kabukları ayrılıp ezilmeye başlayan mercimek ise bu yemek için gereğinden fazla pişmiştir.
Yeşil Mercimek Yemeği Tarifi
Porsiyon: 4 kişilik
Hazırlık: 10 dakika
Pişirme: yaklaşık 45 dakika
Dinlendirme: 10 dakika
Toplam: yaklaşık 1 saat 5 dakika
Süreler normal tencere içindir ve suyun kaynama süresine, mercimeğin cinsine göre değişebilir. Ön haşlama ve sos hazırlığını art arda yaptığınızda bu süreyi planlayın. Ölçülerde gram ve mililitreyi esas alın.
Malzemeler
- 200 g kuru yeşil mercimek
- 1 büyük kuru soğan (150 g)
- 3 yemek kaşığı zeytinyağı (45 ml)
- 1 yemek kaşığı domates salçası (20 g)
- 1 tatlı kaşığı biber salçası (10 g, isteğe bağlı)
- 1 diş sarımsak, ince doğranmış
- 600 ml sıcak su; kıvam için gerekirse ilave su
- Yarım çay kaşığı karabiber
- Yarım çay kaşığı kimyon (isteğe bağlı)
- Yaklaşık 1 silme çay kaşığı tuz; salçanın tuzuna göre
- Ön haşlama için 1 litre su
Yeşil mercimek yemeği nasıl yapılır?
- Mercimeği ayıklayın ve yıkayın. Mercimeği bir tepsiye yayıp taş ve yabancı maddeleri ayırın. Süzgeçte akan su altında durulayın. Bu tarif için bir gece önceden ıslatmanız gerekmiyor.
- Sade suda ön haşlama yapın. Mercimeği 1 litre suyla tencereye alın. Kaynayınca ateşi kısın. Yaklaşık 15–20 dakika hafifçe kaynatın; 15. dakikadan itibaren tadıp kontrol edin. Taneler şeklini korumalı, içlerindeki sertlik büyük ölçüde gitmiş olmalı. Hâlâ sertlerse birkaç dakika daha pişirin. Süzün; koyu renkli haşlama suyunu bu tarifte kullanmıyoruz.
- Soğanı ve sarımsağı kavurun. Soğanı küçük küpler halinde doğrayın. Zeytinyağını temiz tencerede ısıtın; soğanı orta-kısık ateşte 7–8 dakika, yumuşayıncaya kadar kavurun. Sarımsağı ekleyip 30 saniye çevirin.
- Salçayı açın. Domates salçasını ve kullanıyorsanız biber salçasını ekleyin. Yakmadan 1–2 dakika kavurun. Ölçülü sıcak sudan birkaç kaşık ekleyerek salçayı açın.
- Mercimeği sosla buluşturun. Süzülmüş mercimeği, 600 ml ölçünün kalan sıcak suyunu, karabiberi ve isteğe bağlı kimyonu ekleyin. Tuzun yarısını koyun. Kaynamaya başlayınca ateşi kısın. Kapağı hafif aralık bırakarak 10–15 dakika pişirin. Taneler ön haşlamada tamamen yumuşamışsa 5–10 dakika yeterli olabilir. Bir taneyi kontrol edin: içi sert kalmamalı, kabukları topluca ayrılmamalı.
- Kıvamı ayarlayıp dinlendirin. Suyu azaldığı halde mercimek sertse 50–100 ml sıcak su ekleyip pişirmeye devam edin. Çok suluysa kapağı açık kısa süre kaynatın. Tuzunu kontrol edin. Ocağı kapatıp 10 dakika dinlendirin. Dinlenirken koyulaşacağını hesaba katın ve sıcak servis edin.
Haşlama suyunu neden döküyoruz?
Yeşil mercimek haşlanırken suyu koyulaştırır. Daha açık renkli, salçanın renginin belirgin olduğu bir yemek istediğimiz için bu tarifte ön haşlama suyunu süzüyoruz. Bu bir görünüm ve lezzet tercihidir; koyu suyun zehirli olduğu anlamına gelmez. Suyu süzmenin sindirim şikâyetlerini tamamen ortadan kaldıracağını da söyleyemeyiz.
Mercimeği süzdükten sonra soğuk suyun altında uzun uzun yıkamak gerekmiyor. Nazikçe süzmek yeterli. Ön haşlamayı yalnızca su renk değiştirdi diye bitirmeyin; tanenin içini kontrol edin. Çok diri mercimeği salçalı tencereye aktarmak son pişirme aşamasını uzatabilir.
Dağılmayan mercimek için üç püf noktası
- Hafifçe kaynatın: Fokur fokur kaynayan tencerede taneler birbirine çarpar ve kabuklar daha kolay ayrılır. Kaynama başladıktan sonra ateşi azaltın.
- Gereksiz yere karıştırmayın: Salçalı suya aldıktan sonra ara sıra, kaşığı alttan üste nazikçe hareket ettirmek yeterli. Sürekli çevirmek taneleri ezer.
- Dinlenme payı bırakın: Ocakta tam istediğiniz koyuluğa kadar çektirdiğiniz yemek dinlenince fazla yoğunlaşabilir. Ocağı kapatırken az miktarda akışkan sos kalmasına izin verin.
Kıvamı tutmadıysa ne yapmalı?
Çok koyu olduysa: Birden fazla su dökmek yerine 50–100 ml sıcak su ekleyin, nazikçe karıştırın ve kısa süre ısıtın. Tuzunu yeniden kontrol edin. Geniş tencerede su daha hızlı buharlaşacağından ilave su ihtiyacı artabilir.
Çok sulu kaldıysa: Mercimek hâlâ diriyse kapağı aralık biçimde pişirmeye devam edin. Taneler zaten yumuşadıysa uzun süre kaynatmak yerine bir yemek kaşığı mercimeği ayrı bir kâsede ezin, tencereye geri katıp kısa süre kaynatın. Yemeğin tamamını ezmeyin; amaç çorba yapmak değil, suyuna hafif bir gövde kazandırmak.
Erişteli veya patatesli yapılır mı?
Evet, ama bunlar su ihtiyacını ve pişirme süresini değiştirir. Erişteli yapmak isterseniz 30–40 g erişteyi son aşamada ekleyip paketindeki süre kadar pişirin; yanında ilave sıcak su bulundurun. Erişte bekledikçe şişeceğinden servis öncesi kıvamı yeniden kontrol edin.
Patatesli versiyonda küçük bir patatesi yaklaşık 1 cm küpler halinde doğrayın. Salçayı kavurduktan sonra suyla birlikte ekleyip neredeyse yumuşayana kadar pişirin; ön haşlanmış mercimeği ardından katın. Böylece patates pişsin diye mercimeği gereğinden uzun kaynatmazsınız. Yukarıdaki süre ve ölçüler sade tarif içindir.
Yeşil mercimek yemeğinin yanına ne gider?
Pilav, turşu ve yoğurtla klasik bir ev sofrası kurabilirsiniz. Yoğurtlu eşlikçi için havuç tarator veya haydari iyi seçenekler. Tamamen bitkisel bir menü istiyorsanız yoğurt yerine limonlu mevsim salatası seçin ve pilavı zeytinyağıyla hazırlayın.
Bakliyat yemeklerini haftalık menüde dönüşümlü kullanmak için etsiz nohut yemeği tarifimize de bakabilirsiniz. Mercimek köftesi arıyorsanız onun farklı bir tarif olduğunu hatırlatalım: mercimek köftesinde kırmızı mercimek ve bulgur kullanıyoruz.
Sık sorulan sorular
Kırmızı mercimekle aynı yemek yapılır mı?
Aynı ölçü ve sürelerle aynı sonucu beklemeyin. Kırmızı mercimek daha çabuk parçalanır ve çorba kıvamına yaklaşır. Bu tarif için bütün yeşil mercimek kullanın.
Salçasız hazırlanır mı?
Hazırlanabilir. Salçaları çıkardığınızda soğan, sarımsak ve mercimeğin tadı daha belirgin olur. Aynı pişme kontrollerini uygulayın; tuzu salça olmayacağı için en son yeniden ayarlayın.
Kimyon eklemek şart mı?
Hayır. Kimyon burada bir lezzet seçeneği. İstemiyorsanız kullanmayın; tarifin kıvamı değişmez.
Bu tarif vegan mı?
Evet. Malzeme listesi zeytinyağı ve suyla hazırlanıyor; et suyu, tereyağı veya süt ürünü içermiyor. Serviste yoğurt eklemek bu durumu değiştirir.
Hazırlık notu: Mercimeğin önceden ıslatma gerektirmemesi ve tane kontrolü için Lentils.org pişirme rehberinden yararlanılmıştır. Buradaki salçalı ev yemeğinin ölçüleri ve aşamaları ayrı düzenlenmiştir.
