Ezogelin Çorbası Tarifi: Tam Kıvamında, Unsuz ve Taneli
Ezogelin çorbası tarifi, kırmızı mercimeği pirinç ve bulgurla aynı tencerede buluşturuyor. Salça çorbaya rengini, kuru nane de kokusunu veriyor. Biz bu tarifte un kullanmadan, mercimeğin ve tahılların kendi kıvamıyla ilerliyoruz. Sonuç; kaşığa dolgun gelen ama tabakta lapa gibi durmayan, hafif taneli bir çorba.
Evde ezogelin yaparken en çok iki noktada zorlanıyoruz: Su ölçüsünü tutturmak ve bekledikçe koyulaşan çorbayı yeniden açmak. Aşağıda gram ölçülerini, pişme işaretlerini ve kıvamı nasıl düzelteceğimizi birlikte anlatıyoruz. Verdiğimiz miktar yaklaşık 6 orta boy kase için yeterli; hazırlık, pişirme ve kısa dinlendirmeyle toplam süre yaklaşık 55 dakika.
Doğrudan ezogelin çorbası tarifine geç ↓
Ezogelin ile mercimek çorbası arasındaki fark
Bu ezogelin tarifinde kırmızı mercimeğin yanında hem pirinç hem bulgur bulunuyor. Salça ve kuru nane de tadın belirgin parçaları. Tamamen pürüzsüz bir çorba elde etmek için blenderdan geçirmiyoruz; mercimekler pişerken dağılıyor, pirinçle bulgur hafif bir doku bırakıyor. Daha sade bir seçenek arıyorsak arşivimizdeki videolu mercimek çorbası tarifine de bakabiliriz.
Çorbanın adına eşlik eden anlatıları merak edenler için ayrı bir Ezogelin çorbasının hikâyesi yazımız da var. Burada mutfağa odaklanıyor; hangi malzemeyi ne zaman ekleyeceğimizi ve tencereyi ne zaman ocaktan alacağımızı netleştiriyoruz.
Ezogelin Çorbası Tarifi
Porsiyon: 6 kişilik
Hazırlık: 10 dakika
Pişirme: Yaklaşık 40 dakika
Dinlendirme: 5 dakika
Toplam: Yaklaşık 55 dakika
Malzemeler
- 150 g kırmızı mercimek
- 25 g ince bulgur
- 25 g pirinç
- 1 orta boy kuru soğan (yaklaşık 100 g)
- 1 diş sarımsak
- 1 yemek kaşığı zeytinyağı (15 ml)
- 20 g tereyağı (yarısı tencereye, yarısı naneli sosa)
- 1 yemek kaşığı domates salçası (20 g)
- 1 tatlı kaşığı biber salçası (10 g, isteğe bağlı)
- 1,5 litre sıcak su; kıvam için gerekirse 200–300 ml ilave sıcak su
- 2 çay kaşığı kuru nane
- 1/2 çay kaşığı pul biber (isteğe bağlı)
- 1 çay kaşığı tuz (salçanın tuzuna göre ayarlayalım)
- Servis için limon dilimleri
Ölçü notu: Su için 200 ml’lik bardak kullanıyorsak 1,5 litre, 7,5 su bardağına karşılık gelir. Tahıllarda gram ölçüsünü esas alalım; kaşığın doluluğu miktarı değiştirebilir.
Ezogelin çorbası nasıl yapılır?
- Tahılları hazırlayalım. Mercimeği ve pirinci ayrı ayrı yıkayıp süzelim. İnce bulguru ayıklayalım; gerekiyorsa ince süzgeçte hızlıca sudan geçirip süzelim. Soğanı çok küçük doğrayalım, sarımsağı ince kıyalım.
- Soğanı yumuşatalım. En az 3 litrelik tencereye zeytinyağını ve tereyağının 10 gramını alalım. Soğanı orta ateşte yaklaşık 5 dakika, renk aldırmadan yumuşatalım. Sarımsağı ekleyip 30 saniye çevirelim.
- Salçayı kavuralım. Domates salçasını ve kullanıyorsak biber salçasını ekleyelim. Dibini tutturmadan 1–2 dakika karıştıralım. Salça yanacak gibi olursa bir kaşık sıcak suyla açalım.
- Çorbayı pişirelim. Mercimeği, pirinci, bulguru ve 1,5 litre sıcak suyu ekleyelim. Kaynayınca ateşi kısalım, kapağı aralık bırakalım. Yaklaşık 25–30 dakika, ara ara tabanını karıştırarak pişirelim. Mercimekler dağılmalı, pirinç ve bulgur tamamen yumuşamalı.
- Naneli sosu ekleyelim. Kalan 10 gram tereyağını küçük tavada düşük ateşte eritelim. Kuru nane ve isteğe bağlı pul biberi ekleyip 10–15 saniye karıştıralım, yakmadan ocaktan alalım. Sosu çorbaya ekleyelim; tuzunu ayarlayıp 3 dakika daha hafifçe kaynatalım.
- Kıvamı ayarlayıp dinlendirelim. Çorba fazla koyuysa sıcak suyu 50–100 ml’lik eklemelerle ilave edelim. Ocağı kapatıp 5 dakika dinlendirelim. Son kez karıştırarak sıcak servis edelim; limonu yanında verelim.
Pişme kontrolü: Pirincin ortasında sertlik kalmamalı. Mercimekler kaşıkla bastırınca kolayca dağılmalı; çorba kepçeden kesintisiz akmalı.
Ezogelin çorbasının püf noktaları
Soğanı küçük doğrayalım. Blender kullanmadığımız için iri soğan parçaları çorbada belirgin kalabilir. Soğanı aceleyle kızartmak yerine yağda yumuşatalım; koyu renk alması gerekmiyor. Sarımsağı da soğandan sonra ekleyelim ki uzun süre kavrulup yanmasın.
Salçayı çiğ bırakmayalım, yakmayalım. Yağda kısa süre çevirmek salçanın tadını çorbaya daha dengeli dağıtır. Çok koyu bir salça kullanıyorsak tencerenin dibine yapışabilir. Bu durumda ateşi kısıp az miktarda sıcak su eklemek yeterli. Yanmış salçanın acılığını sonradan su ekleyerek gideremeyiz.
Tahılların miktarını artırırken suyu unutmayalım. Biraz daha bulgur veya pirinç eklemek küçük bir değişiklik gibi görünse de çorba beklerken belirgin biçimde koyulaşabilir. İlk yapışta ölçüleri koruyalım. Daha yoğun bir kıvam istersek bir sonraki pişirmede suyu kontrollü azaltabiliriz.
Naneyi kısa süre yağda çevirelim. Kuru nane ve pul biber çok hızlı yanabilir. Tavayı yüksek ateşte tutmak yerine tereyağı eridikten sonra düşük ateşte kısa bir karıştırma yeterli. Nane kararmadan sosu çorbaya aktaralım. Daha hafif bir tat istiyorsak nanenin bir kısmını doğrudan tencereye de ekleyebiliriz.
Çorba koyu olursa nasıl açılır?
Ezogelin bekledikçe koyulaşır. Bu, tarifin bozulduğu anlamına gelmez; mercimek, pirinç ve bulgurun oluşturduğu kıvam dinlenirken yoğunlaşabilir. Çorba sıcakken bile kepçeden zor akıyorsa sıcak suyu azar azar ekleyelim. Her eklemeden sonra karıştırıp kısa süre kaynatalım. Baştan büyük miktarda su dökmek, tadını gereğinden fazla hafifletebilir.
Tarifteki 200–300 ml ilave su bir zorunluluk değil, kıvam payı. Tencerenin genişliği ve kapağın ne kadar açık olduğu buharlaşmayı değiştirir. Son su eklemesinden sonra tuzu yeniden kontrol edelim. Ertesi gün ısıtırken de aynı yöntemi kullanabilir, yalnızca servis edeceğimiz miktarı küçük bir tencerede açabiliriz.
Fazla sulu ezogelin nasıl toparlanır?
Önce tahılların pişip pişmediğine bakalım. Pirinç ve mercimek henüz sertse pişirmeye devam etmek gerekir. Malzemeler tamamen yumuşamış ama çorba hâlâ fazla inceyse kapağı açık olarak birkaç dakika daha hafifçe kaynatalım. Dibinin tutmaması için karıştıralım ve kıvamı sık kontrol edelim.
Aceleyle çiğ un eklemeyelim; topaklanabilir ve farklı bir pişirme süresi gerektirir. Bu tarifte kıvamı mercimek ve tahıllardan alıyoruz. Çorbadan küçük bir kepçe alıp ayrı bir kapta kaşıkla ezerek geri eklemek de hafifçe koyulaşmasına yardımcı olabilir. Ancak tüm tencereyi püre yaparsak tarifin taneli dokusu kaybolur.
Malzemeleri değiştirebilir miyiz?
Biber salçası yoksa yalnızca domates salçasıyla devam edebiliriz; miktarı iki katına çıkarmaya gerek yok. Acı seviyorsak pul biberi servis sırasında da ekleyebiliriz. Salçaların tuzu farklı olacağı için tuzu baştan tamamen dökmek yerine son aşamada ayarlıyoruz.
Et suyu kullanmak istersek 1,5 litrelik toplam sıvının bir bölümünü et suyuyla değiştirebiliriz. Et suyu tuzluysa ekleyeceğimiz tuzu azaltalım. Sebze suyu da kullanılabilir; yoğun kereviz veya baharat tadının naneli çorbanın önüne geçmemesine dikkat edelim. Sade suyla hazırlanan versiyon da tarifin temel seçeneği.
Tereyağı kullanmak istemiyorsak toplam yağ miktarını yaklaşık 30 ml zeytinyağıyla karşılayabiliriz. Bir kısmını soğana, kalanını naneli sosa ayıralım. Böylece tereyağının tadı değişir ama pişirme sırası aynı kalır. Pirinç veya bulguru tamamen çıkarmak ise çorbanın hem dokusunu hem su ihtiyacını değiştirecektir.
Sık sorulan sorular
Ezogelin çorbasına un konur mu?
Unlu tarifler de var; biz bu ölçülerde un kullanmıyoruz. Kırmızı mercimek, pirinç ve bulgur pişince yeterli kıvam veriyor. Un eklemeden önce çorbayı kısa süre dinlendirip yoğunluğunu yeniden değerlendirelim.
Blenderdan geçirmek gerekir mi?
Gerekmiyor. Bu tarifte hafif taneli dokuyu koruyoruz. Daha pürüzsüz bir sonuç istiyorsak pişmiş çorbanın küçük bir bölümünü ayrı kapta ezip geri ekleyebiliriz. Soğanı baştan ince doğramak da blender ihtiyacını azaltır.
İnce bulgur yerine pilavlık bulgur olur mu?
Olabilir; ancak iri bulgur daha belirgin bir doku bırakır ve yumuşaması daha uzun sürebilir. Aynı gram miktarıyla başlayıp pişme kontrolünü tane üzerinden yapalım. Bu tarifte verilen yaklaşık süre ince bulgur içindir.
Limonu ne zaman ekleyelim?
Biz limonu servis sırasında, herkesin kendi kasesine sıkmasını tercih ediyoruz. Böylece çorbanın tamamını ekşitmeden damak tadına göre ayarlayabiliriz. Salçanın ekşiliğini de hesaba katıp küçük miktarla başlayalım.
Yanında ne servis edelim?
Kızarmış ekmek ve limon çoğu zaman yeterli. Daha geniş bir sofra için havuç tarator veya haydari gibi soğuk bir eşlikçi hazırlayabiliriz. Çorbanın içinde zaten pirinç ve bulgur bulunduğunu düşünerek diğer tabakların porsiyonlarını ayarlayalım.
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Ezogelin çorbasının hikâyesi
- Videolu mercimek çorbası tarifi
- Mercimek köftesi tarifi
- Havuç tarator tarifi