Tahin Nedir?
Tahin Ne Demek, Nasıl Yapılır, Faydaları Nelerdir?
Tahin, kabukları ayrılmış susam tohumlarının kavrulup öğütülmesiyle elde edilen, yoğun aromalı, besin değeri yüksek ve binlerce yıllık geçmişe sahip bir gıdadır. Türk mutfağında tahin; kahvaltıdan tatlıya, helvadan mezeye kadar çok geniş bir kullanım alanına sahiptir.
Bugün sofralarda sıradan bir kahvaltılık gibi görünse de tahin, aslında tarım, kültür ve mutfak tarihinin kesiştiği çok özel bir üründür.
Tahin Ne Demek?
Tahin kelimesi, Arapça kökenli “tahn” fiilinden gelir ve “öğütülmüş” anlamını taşır. Aslında ses uyumuna göre bizim de ona “Tahan” dememiz lazım. Ancak İstanbul Türkçesinde bu uyum kaybolmuştur. Öz Türkçede “Küncü” ya da “Küncük” diye de anılır. Bu isim, tahinin üretim yöntemini birebir tarif eder: öğütülmüş susam.
Osmanlı mutfağında “tahin”, saraydan halk mutfağına kadar yaygın olarak kullanılmış; özellikle helva, çörek ve şerbetlerde temel bir bileşen olmuştur.
Tahin Nasıl Yapılır?
Tahin üretimi basit gibi görünse de kaliteyi belirleyen çok kritik aşamalar vardır:
1. Susamın Seçilmesi
Kaliteli tahin, yağ oranı yüksek ve aromatik susamdan yapılır.
Bu aşamada susamın menşei, tahinin tadını doğrudan etkiler.
2. Kabuk Soyma (Kabuk Alma)
Susamlar suda bekletilir, kabukları ayrılır.
Kabuklu susam acılık verir; iyi tahin kabuksuz susamdan yapılır.
3. Kavurma
Susamlar kontrollü sıcaklıkta kavrulur.
- Az kavrulursa: ham tat
- Fazla kavrulursa: yanık ve acı tat oluşur
4. Öğütme
Kavrulan susamlar taş değirmenlerde veya modern sistemlerde ezilerek tahin haline getirilir.
En nitelikli tahinler hâlâ taş değirmende öğütülür.
*Taş değirmende öğütülen ve yerli GDO’suz susamlardan yapılan tahin satın almak için tıklayın.
Tahin Hangi Susamdan Yapılır?
Tahin üretiminde kullanılan susamlar genel olarak üç gruptur:
- Yerel (Anadolu) susamı: Aroması güçlü, yağ oranı yüksek
- Afrika susamı: Daha açık renkli, ekonomik
- Asya susamı: Nötr tatlı, endüstriyel üretime uygun
Türkiye’de tüketilen tahinin büyük kısmı ithal susamdan üretilir. (neredeyse %90 susamlar ithaldir. İthalatın çoğunluğu Çad ve Yemen’den…)
Tahin Çeşitleri Nelerdir?
Beyaz Tahin
- Açık renkli
- Daha yumuşak tatlı
- Kahvaltılık kullanım yaygın
Bozkır / Çifte Kavrulmuş Tahin
- Koyu renkli
- Yoğun aromalı
- Tahin-pekmez ve helva için ideal
Organik Tahin
- Kimyasal işlem görmemiş susamdan
- Aroması daha baskın
- Fiyatı yüksektir
Tahin Ne İşe Yarar? (Faydaları)
Tahin, besin değeri açısından oldukça zengin bir üründür.
Tahinin Başlıca Faydaları:
- Yüksek sağlıklı yağ içerir (tekli ve çoklu doymamış yağlar)
- Bitkisel protein kaynağıdır
- Kalsiyum, magnezyum ve demir açısından zengindir
- Uzun süre tok tutar
- Enerji verir
- Bağırsak sağlığını destekler
- Antioksidan bileşenler içerir
*Ancak tahin yüksek kalorilidir. Ölçülü tüketilmelidir.
Tahin Nasıl Tüketilir?
Tahin mutfakta çok yönlüdür:
- Tahin – pekmez (klasik kahvaltı)
- Helva yapımında
- Humus ve mezelerde
- Kurabiye, kek ve çöreklerde
- Salata soslarında
- Tahinli piyaz ve tahinli kabak gibi yöresel yemeklerde
Tahin Bozulur mu?
Doğru saklanmazsa bozulabilir.
Saklama önerileri:
- Serin ve karanlık yerde
- Kapağı sıkıca kapalı
- Buzdolabı şart değildir ama yazın tercih edilebilir
Üzerinde yağ ayrışması olması bozulduğu anlamına gelmez, karıştırmak yeterlidir.
Tahin ile Susam Aynı Şey mi?
Hayır.
- Susam: Ham tohum
- Tahin: Öğütülmüş, işlenmiş susam
Her tahin susamdan yapılır ama her susam tahin değildir.
Tahin Hakkında Sık Sorulan Sorular (SSS)
Tahin kilo aldırır mı?
Aşırı tüketilirse evet. Ölçülü tüketimde tok tutar.
Her gün tahin yenir mi?
Günde 1–2 yemek kaşığı idealdir.
Tahin çocuklar için faydalı mı?
Evet, özellikle enerji ve mineral açısından.
En iyi tahin nasıl anlaşılır?
Aroması yoğun, acılığı olmayan, doğal yağ salan tahin kalitelidir.
Tahin, Sadece Bir Gıda Değildir
Tahin;
- Bir tarım ürünüdür
- Bir kültür mirasıdır
- Bir mutfak hafızasıdır
Ve bugün bu hafıza büyük ölçüde (Maalesef) ithal susama bağlıdır.
Bu yüzden tahini anlamak, sadece ne yediğimizi değil;
nasıl bir mutfak geleceğine sahip olduğumuzu da anlamaktır.
*Bu yüzden hala ülkemizde doğru tarımla üretilen susamlardan öğütülen tahin satın almak için tıklayın!